Pablucha allin kawsayta tarin

—Pablucha, hamuy!

—Imapaq, mamáy?

—Imayna imapaq? asuykamuway niptiyqa utqayllamanmi asuykamuwankiman! Nispa mamallanqa rinrinmanta hapiykuspa qallaykun rimayta—Ñaqa yachaywasiman riranki.

—Arí, mamáy— nispa Pabluchaqa utqayllaman rimarirqun—. Ñuqaqa puraminti kusisqallam yachaywasitaqa rini.

—Allinmi chayna yachaywasiman kusisqa riptikiqa. Chaymantaqa manam imatapas rimaymanchu.

Pabluchaqa mamanta tapukustinhina qawarin. Wasinpa qipanpi utulu kikirikiiiii nispa rumipa hawanman siqan. Yana allquchanñataq pirqapa kuchunpi wañusqahina puñun.

Mama Satukaqa, Pabluchata sumaqchallata yana qarapa hawanpi tiyaykachispa, kukachanta akuykun. Lliptachanta kachuykun. Chaymanta sumaq warmichaqa kaynachata rimaykun:

—Wawalláy, uyariykuway! Kayta rimapayaykusqayki. Mana kuyaspayqa manan rimapayaykuykimanchu. Ñuqaqa kay pachaman apamurqayki tukuy kuyakuywan.

—Mamáy, imamantataq rimapayaykuwanki? Paqarinña rimapayawanki. Kananqa warma masiykunawanmi pukllaq riyta munachkani—nispa Pabluchaqa tiyasqanmanta sayarirqun.

—Pablucha, tiyay! Uyariwankim rimasqayta!

Pabluchaqa sumaqchalla yana qarapa hawanpi tiyaykurqun. Warakanta hapiykuspa luquchanta allichachakuykun.

—Rimaykullaway, mamáy. Uyarillasqaykim.

—Nisqaypihina, ñaqa yachaywasita rirqanki. Ñuqam qipallaykita qatimurayki. Chaymi llakisqa kutimurqani.

—Imanasqa, mamáy?

—Manachu hamutaykunki?

—Manam, mamáy.

—Yachaywasiman rispaykim, tayta Panchuwan tuparqunki. Qawaylla qawarqanki, mana rimakuykuspa, kunkasapa yuraq llamanchikhina. Allinchu chay? Ñuqam kawsayta qurqayki, sunquy ukuypi ima yachaykunatapas yachachirqayki. Chayman hinallataqmi mikuchirqaykipas. Mana kawsayta quykimanchu karqa manachik sunquywanchu harkaykuykiman. Mana kuyaykimanchu chaychik rumitahina maypipas chuqarquykiman, saqirquykiman.

Pabluchaqa umanta kurkukuykuspa uyarin mamanpa rimasqanta.

—Chaymanta tuparqunki mama Uchiwan. Paytapas mana rimakuykunkichu. Yachachirqaykim maypipas pitapas rimakuykunkim nispa. Pinqarikuspaymi allpapas mikuwachun nispay umallaytapas pirqaman waqtani.

Warmaqa waqayta qallaykun.

—Mana rimakuykusqaykimantachu waqachkanki? Aylluykita pinqayman churaykuspaykichu wiqikiwan taqsayta munanki? Kananmanta mana rimakuykunkichu hinaptinqa suwa allqutahinam supaynikita aparachisqayki. Chay punchawmi allinta riqsiykuwanki.

—Mamáy, amahina kaspayki pampachaykullaway. Imanasqaya mana rimakuykurqanichu. Warma masiykunata qatipaspaychushinam. Paykunaqa manam pitapas rimakuykunkuchu. Huk punchawmi pitañapas rimakuykuptiy qalaychan asipayawarqaku. Amaña pitapas rimakuykusaqchu nirqani pinqarikuspay. Mamachalláy, kunan punchawmantaqa pitapas rimakuykullasaqmi, suma sumaq Kutuchankiktapas.

—Yachay masikikunata qatipaspaqa maypichik tukuwaq. Paykunaqa ima uywapa churinchik. Wawachalláy, amam uywahinaqa kankichu. Sumaq runahinam purinki. Sunquy ukuymantam yachaykunawan kuska paqarirqanki, qipa punchaw waytarinaykipaq…

Chayna Pabluchapa maman rimachkaptin, warmapa hawanman llapa itañakuna pawakuykuspanku sumaq kawsayninwan sumaqchata qipicharuspanku rimaykunku: Allin runahina, kawsakunaykipaq.