Mana qhasipaqchu kasqa

Yuyakushankichu pura killa p’unchaypi kuskan-tuta pasariytaña “ripushaniña, jaku ripunallaña” mana niwaspalla waka markadakumanta macharisqa ripusqaykita? “miyarakuqchá rishan” nillarqayki, manapuni kutiykamuqtiyki qhipaykita lluqsimurqani “akis kay karajuqa ripushan, akis saqirpashawan, ripushanchá!” nispa qhipaykita lluqsimurqani. Patio punkuta lluqsimunaypaqqa pirqa k’uchullanta uraytaña thaskishasqanki, waynasniykichá waqyashasurqa. Chantaqa jatun mayu playapi jatun karay jalq’a imillawan tuparqanki, aqsunpis mat’ipacha, aysayachanarikurqankichis puqllapayanarikurqankichis, “qhawariymá imillawanchusjina apanaykukushan, pí imillawán apanaykukushanrí?” nispa ch’inllamanta karu qhipallaykita qhatimurqayki, ni riparankichu qhipaykí jamusqayta. Chantaqa yanninta pampanta jamullarqankichispuni marqhayachanarikuspa wasisninchis laduman, jinás wañuq kuraqtatanchispa yan pasu ch’usaq wasinman apayanakurqankichis, thanta k’aspikunawan trankasqa punkún trankaraspa yaykurqankichis. “Karaju mancharirpachisaq kay karajutaqa” nispa ch’inllamanta punkumanta qhawaykamurqani. Khakhayarqanipuni pataykipi jatuchachaq waqrasniyuq sunkhasapa millay chibú thalarikushaqta rikuspa; qantaq chiripacha wañusqajina patikillapi chuqarayashasqanki. Yuyayniyman kutispa, parlariyta atispa: “karaju! Imata ruwashan kay karajú! Jisús Mariya Jusi!” nispa tatalitakurqani; niqtiykamataq chibuqa pataykimanta phinkís juch’uy bintanán usha kanchaman “phukun” nishaqta phawaykurqa. Kuraji kaspaqa wasi ukhuman kurriykuspa usha kanchatañataq bintanamanta qhawaykurqani, má imapis karqachu, killa p’unchaylla. Kutirikuspa “Karaju! Diyablu qhariykiwanchu imataq kasharqanki! Jatariy Rufinu!” nispa manchisqalla chakisniykipi jayt’arirqayki, qantaq ni arin ni manan, laqha wasi ukhupi chiri chuqarayasharqanki, pura killa bintananta chakiykita qhawaykamusharqa. “Karaju, Jisús Mariya Jusi!!!... maná sanuchu kasqa kay karajú, diyablu qharinwán parlaq kasqa!” nispa punchuywan qhataykusús manchisqalla wasíy pasapurqani.

Chaymanta q’ayantinpaq lukiyayta qallarirqanki “wañuchikusaq primo!” nís, achawan, pikuwan, jap’isqaykiwan waqtakurqanki, altu qaqasmán chuqayakamurqanki, phisqamán má sujitáy atís wasiman wisq’ayurqayku; punkutapis chuqamurqanki, kinsa tuta mana puñusqa, lukiyayta lukiyarqanki.

Sullk’atatanchis Juanchu:

—Karaju lluqalla maná sumáq kuká qhawáy yachasqanki á? Kuka qhawirichu imataq kankirí! nisuqtin.

—Ní, tumpá ripararini arí, tumpá ripararini arí sullk’atatáy, nillaq kanki, ch’ulla makillapi sumáq kuká qhawáy yachashaspa.

Amalla! Amalla pantachiykimanchu karqa! Jatun karay kashaspa, kallpasapa kashaspa mana kayjinata p’ampakushawaqchu karqa. Sumaq kuká qhawáy yachasqaykiqa mana qhasipaqchu kasqa, ch’usiqa khurús uywasqaykipis, millu qaqaspi purimusqaykipis, machu sultiru kasqaykipis manallataqsi qhasipaqchu kasqa.

Chinkaspaqa chinkanki; waynasnintin chinkanki! Amataq qhatiykachashawankichischu nuqata!